Baza wiedzy

Leczenie zaćmy

Leczenie zaćmy

Zaćma inaczej nazywana kataraktą pojawia się w wyniku zaburzeń przemiany materii soczewki i utraty jej przejrzystości. W wyniku jej rozwoju może dojść do całkowitej utraty wzroku, dlatego tak ważne jest szybkie rozpoczęcie kuracji. Jedyne skuteczne leczenie zaćmy to te chirurgiczne.

Zaćma (katarakta) jest chorobą oczu, która atakuje przede wszystkim osoby starsze. W grupie ryzyka znajdują się seniorzy powyżej 60 roku życia. Powoduje ona pogarszanie się ostrości i jakości wzroku, aż do jego całkowitej utraty. Dlatego też bardzo ważne jest jej szybkie zdiagnozowanie i natychmiastowe rozpoczęcie leczenia. Dzięki temu zwiększa się szansę na odzyskanie dobrego widzenia.

 

Diagnoza: zaćma starcza

U większości osób rozpoznaje się zaćmę starczą. Aby zdiagnozować tę chorobę oka, należy wykonać badania w lampie szczelinowej. Badanie poprzedzone jest podaniem środka farmakologicznego rozszerzającego źrenicę. Podstawą do postawienia diagnozy: katarakta jest rozpoznanie białej źrenicy, która wynika ze zmętniałej soczewki.

Zaćmę starczą wcześnie zdiagnozowaną w pierwszej fazie leczy się środkami przeciwkataraktowymi. Przyjmują one postać kropli, które aplikuje się bezpośrednio do gałek ocznych. Stosuje się je w okresie oczekiwania na zabieg wymiany soczewki na sztuczną. W przypadku, gdy dojdzie do zmętnienia całej soczewki, to jak najszybciej należy przeprowadzić operację. Jest ona jednym możliwym sposobem, aby przywrócić pacjentowi prawidłowe widzenie.

 

Zaćma: leczenie farmakologiczne i naturalne

Na temat usuwania zaćmy narosło wiele mitów. Badania przeprowadzone przez firmę Alcon w 2017 roku pokazały, że co drugi respondent wierzy, że zaćmie można zapobiegać, a także ją leczyć odpowiednio dobraną dietę. Lekarze – specjaliści podkreślają jednak, że naturalne sposoby nie są skuteczne i nie pozwolą wyleczyć lub zapobiec chorobie oczu. Warto je jednak stosować jako uzupełnienie standardowego leczenia. W tym celu swoją dietę należy uzupełnić o owoce i warzywa bogate w witaminy A, C, D, E oraz z grupy B. Wzmacniają one narząd wzroku i dostarczają elementów budulcowych zdrowego oka.

O wiele skuteczniejsze od diety jest leczenie farmakologiczne. Stosuje się je w początkowym stadium choroby oka oraz w czasie oczekiwania na operację. Farmaceutyki przepisuje się od razu po zdiagnozowaniu katarakty. Mają one postać kropli. Trzeba jednak podkreślić, że nie wpływają one na cofnięcie skutków choroby czy też nie zatrzymują jej rozwoju. Krople na zaćmę mogą jedynie nieznacznie poprawić ostrość wzroku oraz działać jako środek nawilżający i ochronny, który będzie zapobiegał uszkodzeniom oka i urazom soczewki. Jasno należy podkreślić, że na zaćmę nie działają żadne tabletki czy suplementy na wzmocnienie oczu.

 

Operacja – jedyny skuteczny sposób

Dla wielu osób nadal dużym zaskoczeniem jest to, że jedynym skutecznym sposobem usunięcia zaćmy jest operacja chirurgiczna. Polega ona na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej nową sztuczną. Wszczepienie sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej jest zabiegiem przeprowadzanym na całym świecie, a dzięki nowoczesnym technikom operacyjnym nie niesie on dużego ryzyka powikłań.

Operacyjne leczenie zaćmy staje się konieczne, kiedy choroba wchodzi w stopień zaawansowany i powoduje nieodwracalne szkody. W zaawansowanym stadium katarakty dochodzi bowiem do wydzielania się toksycznych białek do wnętrza oka lub wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Operacja powinna być przeprowadzona również na wczesnym etapie choroby, ale w tym przypadku jej termin jest wspólną decyzją lekarza i pacjenta. Powinna ona być podjęta z uwzględnieniem charakteru zaćmy, oceną ryzyka wystąpienia potencjalnych powikłań oraz akceptacją przez pacjenta dyskomfortu związanego z obniżeniem ostrości wzroku, zjawiskami rozszczepiania światła, jednoocznym podwójnym widzeniem. Pacjent powinien wiedzieć, że operację można przeprowadzić bez względu na rodzaj choroby, jej umiejscowienie w soczewce czy studium rozwoju.

Najskuteczniejszą i najpowszechniejszą metodą usuwania zaćmy jest fakoemulsyfikacja. Zabieg trwa ok. 30 minut. W tym czasie chirurg wykonuje szereg czynności, które kończą się wymianą naturalnej soczewki na sztuczną. Pacjent po operacji może wrócić do domu jeszcze w ten sam dzień. Dalsza rekonwalescencja prowadzona jest już w warunkach domowych. Operacja zaćmy to zabieg mało inwazyjny, przy którym występuje niewielkie ryzyko powikłań. U większości pacjentów kończy się on sukcesem i przynosi dobre rezultaty – chory odzyskuje pełną ostrość widzenia i to bez konieczności stosowania okularów.

 

Przygotowanie do operacji zaćmy

Aby operacja zaćmy mogła zostać przeprowadzona, pacjent musi zostać do niej zakwalifikowany. W tym celu prowadzona jest szczegółowa diagnostyka. W jej trakcie dokładnie sprawdza się stan oczu, określa wady dioptryczne, ciśnienie w oku i stan dna oka. Na tej podstawie lekarz wybiera, jaka sztuczna soczewka wewnątrzgałkowa zostanie wszczepiona podczas zabiegu. Operacja przeprowadzana jest u pacjentów w dobrej kondycji zdrowotnej.

 

Jak przebiega operacja usunięcia katarakty?

Pierwszym krokiem w czasie właściwego zabiegu jest znieczulenie. Przy zabiegu usunięcia zaćmy stosuje się znieczulenie miejscowe, które podawanie jest w formie kropli do oczu. Zdarza się, że dodatkowo stosuje się lepki płyn podwyższający działanie kropli znieczulających lub stosowana jest pełna narkoza. W czasie przygotowania do operacji dochodzi też od odkażenia i oczyszczenia skóry wokół oczy, rzęs oraz samej powierzchni oka przy pomocy środka antyseptycznego. Oczyszczony obszar zabezpiecza się, a samo oko jest podtrzymywane w pozycji otwartej przy pomocy rozwórki – zapobiega ona mrużeniu.

Następny etap to wykonanie niewielkiego nacięcia o szerokości 3 mm. Posłuży ono do wprowadzania narzędzi, którymi usunie się starą i wprowadzi nową soczewkę. Wykonanie nacięcia jest połączone z kapsulorelacją, co pomaga w precyzyjnym wprowadzeniu sztucznej soczewki. Do rozbicia zmętniałej soczewki wykorzystuje się bezpieczne fale ultradźwiękowe. Pozwalają one na całkowite usunięcie soczewki z dna oka bez uszkadzania torebki, która staje się podstawą dla tej nowej. Umieszczana jest ona w oku specjalnymi narzędziami. W czasie tego etapu operacji lekarz musi być niezwykle precyzyjny. Podwinięcie się soczewki czy złe ulokowanie może skutkować podrażnieniem, zapaleniem lub brakiem pozytywnych rezultatów zabiegu. Na koniec zabiegu lekarz usuwa wprowadzone do oka narzędzia i zabezpieczana wykonane nacięcia. Nie zakładane są żadne szwy lub opatrunki. Pacjent po operacji nie jest hospitalizowany, po krótkim odpoczynku wychodzi do domu, gdzie przeprowadzana jest dalsza rekonwalescencja.

 

Rekonwalescencja po operacyjnym leczeniu zaćmy

Oko po operacji musi być regularnie kontrolowane przez lekarza. Pomoże to uniknąć podrażnień, stanów zapalnych, rosnącego ciśnienia wewnątrzgałkowego lub przemieszczania się soczewki. Bezpośrednio po operacji pacjent powinien unikać podnoszenia ciężkich przedmiotów, przecierania oczu, schylania się i nadmiernego wysiłku fizycznego. Zalecane jest prowadzenie spokojnego trybu życia. Rekonwalescencja po operacji katarakty trwa ok. 3 miesiące.

rodzaje soczewek w leczeniu zaćmy

Leczenie zaćmy

 

Jedna operacja to za mało

W niektórych przypadkach może się okazać, że jedna operacja nie wystarczy. U części pacjentów po zabiegu może rozwinąć się zaćma wtórna. Rozwiązaniem jest wtedy wykonanie zabiegu laserowego.

Należy pamiętać, że nie we wszystkich przypadkach operacja przynosi pozytywne rezultaty. Jeśli do poprawy wzroku nie dojdzie mimo wykonania zabiegu, to może to oznaczać, że zaćmie towarzyszą inne choroby np. zwyrodnienie siatkówki czy brak nerwu wzrokowego.

Zaćma to choroba, która dotyka ok. milion Polaków. Pojawia się ona głównie u osób starszych, po 55 roku życia. Aby zapobiegać skutkom katarakty, nie wystarczy stosować leczenie farmakologiczne czy naturalne – to będzie nieskuteczne i dłuższej perspektywie może doprowadzić do całkowitej utraty wzroku. Jedyna pewna metoda leczenia zaćmy to operacja, polegająca na wymianie soczewki na sztuczną. Powinna być ona przeprowadzona najszybciej, jak to jest możliwe. Nie warto z nią zwlekać, obniżając tym samym komfort codziennego życia i jakość widzenia.

Poradnik dla pacjentów

Aby dowiedzieć się więcej

albo